گان جراحی چیست؟
گان جراحی، همان لباس مخصوصی است که پزشکان و پرسنل اتاق عمل میپوشند تا از خودشان و بیمار در برابر آلودگی محافظت کنند. این لباس که در رنگهای مختلفی مثل سبز و آبی تولید میشود، مانع از انتقال میکروبها میشود. شاید اسم «گان» برایتان یادآور تفنگ یا تلمبه باشد، اما در محیط پزشکی، گان یک پوشش حفاظتی است که استفاده از آن در اتاق عمل ضروری است. به طور کلی دو نوع گان جراحی یکبار مصرف و چندبار مصرف وجود دارد که هر کدام کاربرد خاص خود را دارند.
انواع گان جراحی را میشناسید؟
همانطور که میدانید، گانهای جراحی نقش بسیار مهمی در حفظ بهداشت و جلوگیری از انتقال آلودگی در محیطهای پزشکی دارند. این گانها، بسته به نوع پارچهای که در ساخت آنها به کار رفته است، به دو دسته کلی تقسیم میشوند. در ادامه، به بررسی هر یک از این دستهها میپردازیم:
دسته اول: گان جراحی یکبار مصرف
گانهای یکبار مصرف به دو صورت مچ کشدار و بدون مچ عرضه میشوند که نوع مچ کشدار آن بیشتر مورد استفاده جراحان قرار میگیرد. این گانها به صورت استریل و غیر استریل موجود هستند و بیشترین کاربردشان در اتاق عمل است. در ادامه؛ راجع به انواع گان های جراحی یکبار مصرف بیشتر خواهید خواند:
گان جراحی استریل
گانهای جراحی استریل که از نوع یکبار مصرف هستند، با رعایت استانداردهای خاص تولید میشوند. این گانها در عرضهای مختلفی از 140 تا 160 سانتیمتر و در قدهای 110 تا 140 سانتیمتر در اتاقهای تمیز و تحت نظارت دقیق تولید و بسته بندی میشوند و گرماژ پارچه آنها نیز متفاوت است. در این اتاقها، از روشهای پیشرفتهای مانند تابش اشعه گاما یا استفاده از گاز اتیلن اکساید برای استریل کردن کامل گانها بهره میبرند. سپس، این گانهای استریل شده در بستهبندیهای مخصوص و ایمن، آماده استفاده در انواع عملهای جراحی میشوند. از جمله این پکها میتوان به پک جراحی عمومی، پک جراحی ایمپلنت، پک چشمی و پک سزارین اشاره کرد.
گان جراحی غیر استریل
گانهای جراحی غیر استریل و استریل از نظر ظاهری و ابعاد بسیار شبیه به هم هستند و هر دو باید استانداردهای لازم در تولید را رعایت کنند. اما تفاوت اصلی آنها در میزان استریلیته است. گانهای غیر استریل که معمولا در محیطهایی خارج از اتاق عمل مثل تزریقات و آزمایشگاهها استفاده میشوند، به اندازه گانهای استریل استریل نیستند و ممکن است استانداردهای اتاق عمل را نداشته باشند. هرچند این گانها هم تاریخ انقضا دارند و پس از باز شدن بستهبندی، قابل استفاده نیستند.
دسته دوم: گان جراحی چندبار مصرف
گانهای چندبار مصرف از پارچههایی با کیفیت بالا مانند پارچه ترگان، که معمولا پایه پنبهای دارند، دوخته میشوند. این لباسهای پزشکی به دلیل قابلیت استریل شدن چندباره، یک انتخاب اقتصادی و پایدار محسوب میشوند. رنگ سبز یا آبی این گانها نیز، با هدف تقویت دید جراح نسبت به بافتهای قرمز رنگ در حین عمل انتخاب شده است. به عبارت دیگر، این رنگها به چشم جراح کمک میکنند تا تغییرات ظریف رنگ در بافتها را بهتر تشخیص داده و دقت عمل را افزایش دهد.
نحوه پوشیدن گان جراحی را بدانید!
برای پوشیدن گان جراحی در اتاق عمل، ابتدا گان را از قسمت یقه گرفته و بالای سر نگه دارید. سپس دستها را وارد آستینها کرده و گان را بپوشید. دقت کنید که در حین پوشیدن گان، هیچ حرکتی که باعث تکان خوردن آن شود انجام ندهید تا از ورود میکروبها به داخل لباس جلوگیری شود. پس از پوشیدن کامل گان، فرد سیار اتاق عمل آن را از پشت تنظیم میکند تا گان کاملا روی بدن قرار گرفته و هیچ بخشی از دستها از آستین بیرون نماند.
رای خرید گان جراحی به چه نکاتی باید توجه کرد؟
انتخاب گان جراحی مناسب، نقش مهمی در حفظ بهداشت و ایمنی محیط اتاق عمل دارد. برای اطمینان از انتخاب بهترین گزینه، به موارد زیر توجه کنید:
مقاومت بالا در برابر آلودگی: گان جراحی باید به عنوان سدی محکم در برابر ورود آلودگی به بدن عمل کند و از جنس باکیفیتی ساخته شده باشد که بتواند در برابر مواد ضدعفونی کننده و شستشوی مکرر مقاومت کند.
قابلیت تنفس و راحتی: گان جراحی باید به گونهای طراحی شود که به پزشک اجازه دهد تا به راحتی حرکت کرده و تنفس کند. استفاده از پارچههای سبک و دارای قابلیت جذب رطوبت، از تعریق بیش از حد و احساس ناراحتی جلوگیری میکند.
دوام و ماندگاری رنگ: گانهای جراحی به دلیل شستشوی مکرر با مواد شوینده قوی، باید دارای رنگ ثابت و مقاوم باشند تا در طول زمان ظاهر خود را از دست ندهند.
مقاومت در برابر اتوکلاو: بسیاری از بیمارستانها از دستگاه اتوکلاو برای استریل کردن تجهیزات پزشکی استفاده میکنند. بنابراین، گان جراحی باید در برابر حرارت بالای اتوکلاو مقاوم باشد و کیفیت خود را حفظ کند.
قیمت مناسب: با توجه به استفاده مکرر از گانهای جراحی در اتاق عمل، قیمت مناسب یکی از عوامل مهم در انتخاب آنها است. اما به یاد داشته باشید که کیفیت نباید فدای قیمت شود.
رنگ مناسب: انتخاب رنگ مناسب برای گان جراحی میتواند بر روی دید و تمرکز کادر اتاق عمل تاثیرگذار باشد. بهتر است از رنگهایی مثل آبی و سبز استفاده شود که چشم را خسته نکرده و دید را بهبود بخشد.